Mỗi khi chiếc xe trải qua thời gian sử dụng, hộp số không tránh khỏi việc trục trặc, mất hiệu suất, hoặc thậm chí là hỏng hóc. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng tự chủ của chủ nhân xe trong việc thực hiện những công việc bảo dưỡng cơ bản hay sửa chữa đơn giản mà không cần đến những cửa hàng chuyên nghiệp. Để thực hiện công việc tháo rời hộp số, việc chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ là điều hết sức quan trọng. Nhưng điều gì cần có trong bộ dụng cụ này và làm thế nào chúng ta có thể tiếp cận công việc này một cách hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé.
I. Dụng cụ cần có:
Để tháo rời hộp số ô tô, bạn cần chuẩn bị một bộ dụng cụ chuyên dụng và phổ biến được sử dụng trong quá trình này.
Dưới đây là một số dụng cụ quan trọng:
1. Bàn làm việc hoặc giàn nâng xe: Để tạo điều kiện làm việc thuận lợi và an toàn.
2. Bộ đồ nghề cơ bản: Gồm các loại tua vít, ốc vít, và đinh tán để tháo rời các linh kiện nhỏ và phức tạp.
3. Dụng cụ đo lường và kiểm tra: Để đảm bảo độ chính xác khi lắp đặt lại hộp số sau khi tháo rời.
4. Dụng cụ cầm tay và cờ lê: Dùng để nới lỏng và siết chặt các ốc vít và bu-lông.
5. Máy khoan và dao cắt: Cần thiết nếu có các chi tiết cần cắt hoặc khoan.
6. Bơi lông và bàn chải: Dùng để làm sạch các bộ phận và linh kiện bị dơ bẩn hoặc chất béo.
7. Bình xịt dầu hoặc chất làm sạch: Để làm ẩm và làm sạch các bộ phận.
8. Bộ đồ nghề chuyên dụng: Bao gồm các dụng cụ đặc biệt cho việc tháo rời hộp số, chẳng hạn như bộ chốt đẩy, bộ đồ nghề đặc biệt cho bu-lông đầu lục lặc, và bộ dụng cụ để lấy bóng cầu.
9. Bình nén khí hoặc máy nén khí: Để sử dụng các dụng cụ cơ khí điện tử và súng bơm khí.
II. Quy trình tháo lắp cụm hộp số:
Quy trình chính để tháo và kiểm tra cụm hộp số.
1. Tháo rời hộp số:
Tháo tất cả những chi tiết xung quanh vỏ hộp số. Sau đó lấy vỏ hộp số ra và tháo trục sơ cấp, trục thứ cấp và vi sai.
2. Kiểm tra hộp số:
Dùng dụng cụ đo để đo mức độ mòn xảy ra với các chi tiết của hộp số. Hãy thay chi tiết bị mòn nhiều.
III. Tháo rời các bộ phận:
1. Tháo cảm biến tốc độ
2. Tháo càng cắt ly hợp và vòng bi cắt ly hợp
3. Tháo công tắc đèn lùi Switch
4. Tháo bulông miếng hãm cài số trong
5. Tháo trục cần chọn và chuyển số
6. Tháo nắp vỏ hộp số
7. Tháo đai ốc hãm trục thứ cấp
8. Tháo ống trượt gài số và càng gạt gài số
9. Kiểm tra khe hở bánh răng
10. Tháo phanh hãm
11. Tháo moay ơ đồng tốc và bánh răng
12. Tháo rời moay ơ đồng tốc
13. Tháo bi hãm cái số và cụm bi hãm
14. Tháo vỏ hộp số
15. Trục và bánh răng trung gian số lùi
16. Tháo càng gài số và trục càng gài số
17. Tháo trục sơ cấp và thứ cấp
18. Tháo hộp vi sai
19. Tháo từng chi tiết
20. Tháo vòng bi và phớt dầu
IV. Kiểm tra các bộ phận:
1. Kiểm tra vòng đồng tốc
Khi chuyển cần số, vòng đồng tốc được ép vào mặt côn của bánh răng, làm cho tốc độ quay của bánh răng tăng hay giảm tương ứng. Điều này loại bỏ sự chênh lệch về chuyển động quay khi chuyển số. Như vậy, ma sát giữa mặt côn của bánh răng và vòng đồng tốc dần dần làm mòn thành bên trong của vòng đồng tốc. Khi quá trình mòn tăng lên, khe hở giữa các bánh răng sẽ giảm làm cho vòng đồng tốc bị trượt và bánh răng không ăn khớp êm.
2. Kiểm tra moay ơ đồng tốc và ống trượt gài số
a. Kiểm tra bằng quan sát
Kiểm tra xem có vết xước hay bất kỳ hư hỏng vật lý nào với moay ơ đồng tốc và then hoa của ống trượt không.
b. Kiểm tra tính năng trượt của moay ơ đồng tốc và ống trượt
Ăn khớp moay ơ đồng tốc và ống trượt để kiểm tra rằng chúng trượt êm.
GỢI Ý: Nếu moay ơ đồng tốc và ống trượt có xu hướng bị kẹt, cần số sẽ có cảm giác nặng.
3. Kiểm tra ống trượt gài số và càng gài số
a. Kiểm tra bằng quan sát
Kiểm tra xem có vết xước hay bất kỳ hư hỏng vật lý nào ở khu vực tiếp xúc giữa càng gài số và ống trượt.
b. Đo khe hở giữa ống trượt và càng gài số
Để tính tóan khe hở giữa ống trược và càng gài số, hãy sử dụng thước kẹp để đo chiểu rộng của ống trượt (A) và chiều dày của càng gài số (B) ở một vài vị trí. Khe hở (C) = (A) – (B)
4. Kiểm tra bánh răng và trục bánh răng
– Bánh răng được gắn vào trục qua các vòng bi. Khi đường kính trong của bánh răng và đường kính ngoài của trục bị mòn, khe hở hướng kính sẽ tăng lên. Nó làm cho bánh răng khó ăn khớp tốt được và sẽ gây ra tiếng kêu không bình thường.
– Kiểm tra bằng quan sát bánh răng số 5 và bánh răng số trung gian lùi
– Đo đường kính của bánh răng số 5 và bánh răng số trung gian lùi
– Kiểm tra bằng quan sát trục bánh răng trung gian số lùi
– Đo đường kính ngoài của trục bánh răng trung gian số lùi
Qua việc tìm hiểu về quá trình tháo rời hộp số ô tô, chúng ta nhận thức được sự quan trọng của việc nắm vững kỹ thuật này trong bảo dưỡng và sửa chữa xe. Khả năng tự chủ trong việc tháo rời hộp số không chỉ mang lại lợi ích về chi phí mà còn tăng cường sự hiểu biết về chiếc xe của chúng ta.
